IRSYAD AL-HADITH SIRI KE-321: MANHAJ AHLI HADITH DALAM MENGISTINBATKAN HUKUM

MANHAJ AHLI HADITH.JPG

Soalan

Assalamualaikum SS Dato’ Seri Mufti, saya ingin bertanya, bagaimanakah manhaj ahli hadith dalam mengistinbatkan hukum?

 

Jawapan

Alhamdulillah, pujian dan syukur kepada Ilahi dengan pelbagai kurniaan dan anugerah yang tidak terhitung buat kita semua. Selawat dan salam ke atas Nabi SAW, keluarga, sahabat dan yang mengikut jejak langkahnya hingga hari kesudahan.

Sebelum menjawab persoalan di atas, kami mulakan dengan takrif muhaddith terlebih dahulu. Muhaddith pada bahasa ialah orang yang meriwayatkan (rawi) hadith Rasulullah SAW. (Lihat al-Mu’jam al-Wasit, hlm. 160)

Pada istilah, para ulama’ telah memberikan definisi yang berbeza-beza berkaitan maksud ahli hadith. Antaranya ialah:

Di antara contoh ahli hadith ialah seperti Imam Malik bin Anas, Imam Abu Hanifah, Imam al-Syafi’ie, Imam Ahmad bin Hanbal, Imam Sufyan al-Thauri, Imam Abu Ja’far al-Tahawi, Imam al-Bukhari, Imam Muslim, Ibn Mandah, al-Darimi, al-Daraqutni, Abu ‘Awanah, Ibn Khuzaimah, Ibn Abi Zaid, Ibn ‘Abd al-Bar, Abu Hatim al-Razi, al-Hakim al-Naisaburi, Abu Nu’aim al-Asbahani, al-Khatib al-Baghdadi dan ramai lagi.

Pada zaman mutakhir ini juga, nama-nama seperti al-Qasimi, Syeikh Ahmad Syakir, Syeikh Abd al-Qadir al-Arna’uth, Syeikh Syu’aib al-Arna’uth, Syeikh Makki al-Kattani, Syeikh al-A’zami, Syeikh Hammad al-Ansari, Syeikh Abdul Muhsin ‘Abbad, Syeikh Yasin al-Fadani, keluarga al-Ghumari, Syeikh Hasan Walad Dedew dan lain-lain yang berkhidmat untuk hadith boleh juga dianggap sebagai ahli hadith.

Menjawab persoalan di atas, dalam mengistinbatkan hukum, ahli hadis menggunakan manhaj seperti berikut:

Daripada apa yang dinyatakan di atas, dapat disimpulkan bahawa manhaj ahli hadith dalam mengistinbatkan hukum ialah, mereka akan mendahulukan al-Quran, seterusnya hadith, kemudian pandangan sahabat dan tabi’in yang disepakati dalam kalangan mereka dan seterusnya qiyas.

Walaupun begitu, mungkin terdapat perbezaan di antara mereka kerana mereka mengikut imam-imam mereka seperti aliran mazhab Hanafi, Maliki, Syafi’ie dan Hanbali. Apa yang dimaksudkan di atas lebih kepada ulama’ hadith yang mustaqil yang mempunyai kemampuan dalam mengistinbatkan hukum.

Semoga Allah SWT mengurniakan ilmu dan kefahaman kepada kita. Amin.

Cetak